Adaptacja kulturowa studentów migrantów. Mocne strony, trudności i możliwości ich przezwyciężania
DOI:
https://doi.org/10.34813/21coll2026Słowa kluczowe:
adaptacja kulturowa, studenci migranciAbstrakt
Tematem artykułu jest problematyka adaptacji kulturowej z perspektywy studentów-migrantów czasowych uczelni o profilu międzynarodowym, w aspekcie planowania przyszłości (i ewentualnej perspektywy osiedlenia się w Polsce), mocnych stron, trudności i możliwości ich przezwyciężenia. Opracowanie składa się z dwóch części – teoretycznej: prezentującej warsztat badawczy oraz empirycznej omawiającej warsztat badawczy i wyniki badań uzyskane w wyniku jego zastosowania.
Projekt badań miał na celu uzyskanie odpowiedzi na następujące problemy badawcze:
- Jak studenci-migranci czasowi postrzegają Polskę jako kraj tymczasowego, ewentualnie stałego pobytu związanego z przyszłą pracą zawodową i planowaniem przyszłości?
- Jakie są mocne i słabe strony ich pobytu w Polsce?
- W jaki sposób starają się przezwyciężyć doświadczane trudności?
W badaniach empirycznych zastosowano procedurę jakościową w postaci sondażu diagnostycznego. Przeprowadzono je techniką wywiadu pogłębionego. W badaniu wzięło udział 11 studentek i 10 studentów z Azerbejdżanu, Indii, Kazachstanu, Tadżykistanu, Ukrainy i Uzbekistanu, po 3 osoby z każdego kraju. Wybór uczelni jako obszaru badań i osób objętych badaniem był celowy. W wyniku badań okazało się, że tylko jedna uczestniczka badania, pochodząca z Ukrainy, poważnie rozważa pozostanie w Polsce, po ukończeniu studiów i podjęciu pracy zawodowej. Studenci jako mocne strony pobytu w Polsce wymienili: niskie czesne jako istotny powód wyboru uczelni oraz relatywnie niskie koszty utrzymania w odniesieniu do możliwości podjęcia pracy w czasie studiów.
Wśród największych trudności związanych z pobytem w Polsce migranci wymieniali: uciążliwe formalności w Urzędzie Imigracyjnym oraz niedostateczną znajomość języka angielskiego przez pracowników obsługi niezbędną przy załatwianiu codziennych spraw. Studenci uznali, że możliwości przezwyciężenia trudności to cierpliwość w spełnieniu wymogów formalnych związanych z uzyskaniem wizy, wykorzystanie pobytu do nauki kolejnego języka obcego (głównie niemieckiego) oraz uprawianie sportu.
Bibliografia
Adamski, J. K. (2020). Adaptacja i postrzeganie imigrantów w państwach euro-pejskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Akkermans, J., Schaufeli, W. B., Brenninkmeijer, V., Blonk, R. W. B. (2023). The role of career competencies in the Job Demands – Resources model. Journal of Vocational Behavior, 83(3), 356–366. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2013.06.011
Akter, A., Tan, K. H., Muslim, N. (2024). Versatility of social networking sites in meeting the acculturation needs of migrant populations between 2019 and 2023, review article. Humanities And Social Sciences Communications https://doi.org/10.1057/s41599-024-03341-6
Andrade, M. S. (2006). International students in English-speaking universities. Journal of Research in International Education, 5(2), 131–154. https://doi.org/10.1177/1475240906065589
Bargsted, M., Yeves, J., Merino, C., and Venegas-Muggli, J. I. (2021). Career success is not always an outcome: Its mediating role between competence employability model and perceived employability. Career Dev. Int., 26, 119–139. https://doi.org/10.1108/CDI-06-2020-014
Bartkowiak, G. (1988). Niepełnosprawni w przemysłowych zakładach pracy. Wydawnictwo CRZZ.
Bartkowiak, G. (2016). Zatrudnianie pracowników wiedzy 65 plus: perspektywa pracowników i organizacji. Wydawnictwo Adam Marszałek: Akademia Fi-nansów i Biznesu Vistula.
Berry, J. W. (1997). Immigration, Acculturation, and Adaptation. Applied Psy-chology: An International Review, 46(1), 5–34. https://doi.org/10.1111/j.1464-05 97.1997.tb01087.x.
Berry, W. (2005). Acculturation: Living Successfully in Two Cultures. Interna-tional Journal of Intercultural Relations 46(6), 697–712. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel. 2005.07.013
Bethel, A., Ward, C., Fetvadjiev, V. H. (2020). Cross-cultural transition and psychological adaptation of international students: The mediating role of host national connectedness. Front. Educ. 5, 539950. https://dx.doi.org/10.3389/feduc.2020.539950
Bilewicz, M., Górska, P., Jaworska, M., Olechowski, M., Witkowska, M. (2012). Stosunek do uchodźców. Możliwości zmiany: Raport z drugiej fali badań reprezentatywnej próby mieszkańców Łomży. Centrum Badań nad Up-rzedzeniami.
Bronfenbrenner, U. (1988). Interacting systems in human development: Re-search paradigms: Present and future. In: N. Bolger, A. Caspi, G. Downey, & M. Moorehouse (Eds.), Persons in context: Developmental processes (25–49). Cambridge University Press.
Choudhary, S., Nayak, R., Kumari, S., Choudhury, H. (2019). Analysing accul-turation to sustainable food consumption behaviour in the social media through the lens of information diffusion. Technol Forecast Soc Change, 145, 481–492. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.10.009
Cummings, C. M., Caporino, N. E., Kendall, P. C. (2014). Comorbidity of anxi-ety and depression in children and adolescents: 20 years after. Psychologi-cal Bulletin, 140(3), 816–845. https://doi.org/10.1037/a0034733
Cybal-Michalska, A. (2016). Rozwój kariery i kształtowanie tożsamości zawo-dowej. W: Z. Melosik, M. J. Szymański (red.), Tożsamość w warunkach zmiany społecznej (75–89). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Dhankhar, K., Abhishek, A. (2022). Employees’ adoption of HR analytics – a theoretical framework based on career construction theory, Evidence-based HRM: a Global Forum for Empirical Scholarship, 11(3), 395–11 https://doi.org/10.1108/EBHRM-02-2022-0053
Eurostat. (2020). Statystyki dotyczące migracji do Europy. https://ec.europa.eu/info/ strategy/priorities-2019-2024/promoting-our-european-way-life/statistics-migration-europe.pl
Fox Rina, S., Erin, L. Merz, M., Solórzano, T. and Roesch, Scott C. (2013). Further Examining Berry's Model: The Applicability of Latent Profile Anal-ysis to Acculturation. Measurement and Evaluation in Counseling and De-velopment, 46(4), 270–288. https://doi.org/10.1177/0748175613497036
Gao, G., Gudykunst, W. B. (1990). Uncertainty, Anxiety, and Adaptation. In-ternational Journal of Intercultural Relations, 14(3), 301–317. https://doi.org/10.1016/0147-1767(90)90017-Q
Górny, A., Grabowska-Lusińska, I., Lesińska, M., Okólski, M. (red.). (2010). Transformacja nieoczywista. Polska jako kraj imigracji. Wydawnictwa Uni-wersytetu Warszawskiego.
Grzymała-Moszczyńska, H., Nowicka, E. (1998). Goście i gospodarze: problem adaptacji kulturowej w obozach dla uchodźców oraz otaczających je spo-łecznościach lokalnych. Zakład Wydawniczy Nomos.
Gudykunst, W. B. (1983). Intercultural Communication Theories. In: W. B. Gudykunst, B. Mody (Eds.), Handbook of International and Intercultural Communication (183–205). 2nd ed. Thousand Oaks: Sage Publications, Inc.
Hippler, T., Haslberger, A., Brewster, Ch. (2017). Expatriate Adjustment. In: Y. McNulty, J. Selmer (Eds.), Research Handbook of Expatriates (106–132). Cheltenham: Edward Elgar. https://doi.org/10.1017/9781108679220.003
Hoffmann, L., Jónsson, ÞA., Meckl, M. (2022), Migration and community in an age of digital connectivity: A survey of media use and integration amongst migrants in Iceland. Nordicom Rev 43(1), 19–37. https://doi.org/10.2478/nor-2022-0002
Hope, J. (2020). Be aware of how COVID-19 could impact international stu-dents. The Successful Registrar, 20(3), 1–8. https://doi.org/10.1002/tsr.30708
Hossain, MdA (2019). Effects of uses and gratifications on social media use: The Facebook case with multiple mediator analysis. PSU Res Rev, 3(1), 16–28. https://doi.org/10.1108/PRR-07-2018-0023
Huang, M.-H., Rust, R. T. (2021). A strategic framework for Artificial Intelli-gence in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 49, 30–50. https://doi.org/10.1007/s11747-020-00749-9 .
Ibeen, T., Khalid, R. (2010). Development and Preliminary Validation of Multi-dimensional Acculturative Stress Scale for Pakistan I Immigrants in Toron-to, Canada. International Journal of Intercultural Relations, 32(3), 233–243. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2009.09.006
Jackson, J. (2015), Becoming interculturally competent: Theory to practice in international education. International Journal of Intercultural Relations, 48, 91–107. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2015.03.012
Jing, X., Ghosh, R., Sun, Z., Liu, Q. (2020). Mapping global research related to international students: A scientometric review. Higher Education, 80(3), 415–433. https://doi.org/10.1007/S10734-019-00489-Y
Kim, B. S. K., Abreu, J. M. (2001). Acculturation Measurement: Theory, Cur-rent Instruments, and Future Directions. In: Handbook of Multicultural Counseling, edited by J. G. Ponterotto, J. M. Casas, L. A. Suzuki, C. M. Al-exander, 394–424. Thousand Oaks: Sage Publications, Inc.
Kim, J., Se-Hyuk, P., May, K., Hsueh-Wen, Ch., Sua, H. (2021). Leisure and Health Benefits Associated with Acculturation Among Western Internation-al Students Living in South Korea. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being 16(1), 1–8. https://doi.org/10.1080/17482631.2021.1945725
Kim, Y.-Y. (1988). Communication and Cross-Cultural Adaptation: An Integra-tive Theory. American Psychological Association.
Kim, Y.-Y. (2001). Becoming Intercultural: An Integrative Theory of Communi-cation and Cross-Cultural Adaptation. Thousand Oaks: Sage.
Krugiełka, A., Bartkowiak, G., Knap-Stefaniuk, A., Sowa-Behtane, E., Dachowski, R. (2023). Onboarding in Polish Enterprises in the Perspective of HR Specialists, Journal Environmental. Research and. Public Health, 20(2), 1512. https://doi.org/10.3390/ijerph20021512
Lai, C., Gu, M., Gao, F., Yung, J. W. S. (2022). Motivational mechanisms of ethnic minorities’ social media engagement with mainstream culture. Jour-nal of Multilingual and Multicultural Development, 43(5), 387–403. https://doi.org/10.1080/01434632.2020.1738442
Lai, H., Wang, D., Ou, X. (2023). Cross-cultural adaptation of Chinese students in the United States: accumulation strategies, sociocultural, psychological, and academic adaptation.
Lesińska, M. (2011). Migracje we współczesnej analizie politologicznej. CRM Working Papers, 47/105.
Li., Y., Liu., Z., Lin., Y. 3. (2016). Where is the driving force of employee’s knowledge sharing? the multilevel effect of innovative culture. Economic Management, 5, 75–86.
Liu, X., Zhang, X., Dang, Y., Gao, W. (2023). Career Education Skills and Ca-reer Adaptability among College Students in China: The Mediating Role of Career Decision-Making Self-Efficacy. Behavioral Sciences, 13(9) MDPI, https://doi.org/10.3390/bs13090780
Luek, K. (2011). Acculturative Stress in Latino Immigrants: The Impact of So-cial, Socio-Psychological and Migration-Related Factors. International Journal of Intercultural Relations, 35(2), 186–195. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2010.11.016
Myszka-Strychalska, L. (2017). Koncepcje rozwoju zawodowego – przegląd wybranych stanowisk teoretycznych. Szkoła-Zawód-Praca, 14.
Nguyen, N. (2023). Strangers helping strangers in a strange land: Vietnamese immigrant (expectant) mothers in the US use social media to navigate health issues in acculturation. Digital Health, 9, 205520762311715. https://doi.org/10. 1177/20552076231171507
OECD. (2022). Education at a Glance 2021: OECD indicators. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/ 10.1787/b35a14e5-en
OECD. (2022a), What is the profile of internationally mobile students? https://doi.org/10.1787/5A49E448-EN
Olak, A. (2021), Adaptacja kulturowa – przystosowanie się emigrantów ukra-ińskich w społeczeństwie do polskiej rzeczywistości. Zarys problematyki. Współczesne Problemy Zarządzania, 9(2), 77–87.
Pang, H. (2020). Is active social media involvement associated with cross-culture adaption and academic integration among boundary-crossing stu-dents? In: International Journal of Intercultural Relations, 79, 71–81. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2020.08.005
Ran, A. (2020). Scholars discuss the opportunities and challenges of trilateral cooperation among China, Japan and the ROK. Chin. J. Soc. Sc., 7, 3. https://dx.doi.org/10.28131/n.cnki.ncshk.2020.002442
Ryou, J., Kim, S.-Y. (2022). Host People's Kindness and Migrant Workers' Cul-tural Adaptation: Evidence from South Korea. Korea Observer – Institute of Korean Studies, 53(4), 713–749. https://doi.org/10.29152/koiks.2022.53.4.713
Safdar, S., Ray-Yol, E., Reif, J. A. M, Berger, R. (2021). Multidimensional Indi-vidual Difference Acculturation (MIDA) model: Syrian Refugees' Adapta-tion into Germany. International Journal of Intercultural Relations, 85(6), 156–169. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2021.09.012
Samochowieca, J., Florack, A. (2010). Intercultural Contact Under Uncertainty: The Impact of Predictability and Anxiety on the Willingness to Interact with a Member from an Unknown Cultural Group. International Journal of In-tercultural Relations, 34(5), 507–515. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2010.05.003
Savickas, M. L. (2013). Career construction theory and practice. Career Dev. Couns. Putt. Theory Res. Work, 2, 147–183.
Savickas, M. L., Porfeli, E. J. (2012). Career Adapt-Abilities Scale: Construc-tion, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. J. Vocat. Behav., 80, 661–673. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2012.01.011
Smith, R.A., Khawaja, N.G. (2011). A reviewof the acculturation experiences of international students. International Journal of Intercultural Relations, 35(6), 699–713. https://doi.org/10.1016/j. ijintrel.2011.08.004
Sun-Kyu, J., Jae-Sue, P. (2000). Uncertainty Reduction and Satisfaction with Staying in the Host Country in the Cultural Adaptation Process of Business Expatriates. Korean Management Review 29(2), 197–212. https://www.dbpia.co.kr/journal/articleDetail?nodeId=NODE06079127
Super, D. E., Knasel, E.G. (1981). Career Development in Adulthood: Some Theoretical Problems and a Possible Solution. Br. J. Guid. Couns., 9, 194–201. https://doi.org/10.1080/03069888108258214
Taušová, J., Bender, M., Dimitrova, R., Vijver van de, F. (2019). The Role of Perceived Cultural Distance, Personal Growth Initiative, Language Profi-ciencies, and Tridimensional Acculturation Orientations for Psychological Adjustment Among International Students. International Journal of Inter-cultural Relations, 69(2), 11–23. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2018.11.004
UIS Statistics. (2022). http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?queryid=172#. Accessed 10 December 2022.
Wilczewski, M., Alon, I. (2023). Language and communication in international students’ adaptation: a bibliometric and content analysis review. Higher Education, 85, 1235-1256. https://doi.org/10.1007/s10734-022-00888-8
Zaw, H. T. (2018). The Impact of Social Media on Cultural Adaptation Process: Study on Chinese Government Scholarship Students. Adv Journal Com-mun, 6(3): 75–89. https://doi.org/10.4236/ajc.2018.63007
Zhu, J., Li, G., Wan, M., LiS., Sun, L, Lie, J., Wang, X. (2022). Survey Study of the Cultural Integration of International Students in East China under Eco-system Theory. Sustainability2022, 14, 14485. https:/ /doi.org/10.3390/su142114485, MDPI
Żarczyńska-Dobiesz, A. (2008). Adaptacja nowego pracownika do pracy w przedsiębiorstwie. Oficyna Wolters Kluwer business.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Grażyna Bartkowiak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
