POSTAWY STUDENTÓW ZRÓŻNICOWANYCH KIERUNKÓW POLSKICH I ZAGRANICZNYCH WOBEC CHATGPT W EDUKACJI (RAPORT Z BADAŃ)
DOI:
https://doi.org/10.34813/15coll2026Słowa kluczowe:
postawy studentów wobec ChatGPTAbstrakt
Przedmiotem artykułu są postawy studentów zróżnicowanych kierunków studiów: polskich i zagranicznych wobec korzystania z ChatGPT w edukacji. Opracowanie złożone jest z dwóch części: teoretycznej, traktują- cej o możliwościach zastosowania sztucznej inteligencji, w szczególności w procesie edukacji i empirycznejprezentującej warsztat badawczy i uzyskane w wyniku jego zastosowania rezultaty badawcze. Celem omawianych badań była identyfikacja postaw polskich i zagranicznych studentów zróżnicowanych kierunków, studiujących w Polsce oraz za granicą. Procedura badawcza wymagała sformułowania następujących pro- blemów badawczych:
Problem główny:
Jakie są postawy studentów zróżnicowanych kierunków polskich i zagranicznych wobec ChatGPT w edukacji?
Problemy szczegółowe:
-
Jak często studenci polscy i zagraniczni ze zróżnicowanych kierunków korzystają z AI?
-
Czy miejsce studiowania (kraj), w którym studenci studiują oraz kierunki studiów stanowią kryterium różnicujące częstotliwość korzystania z ChatGPT?
-
Jakie są słabe strony aktualnych wersji tego algorytmu?
W badaniach zastosowano mieszaną procedurę badawczą: metodę sondażu diagnostycznego, w formie krótkiego kwestionariusza, przesłanego on line lub w sposób bezpośredni w formie papierowej (w których uczestniczyło łącznie 827 osób) a także badania wykorzystujące technikę wywiadu ustrukturyzowanego, w której brało udział 36 studentów, po sześć osób z następujących grup: studentów z różnych krajów pochodzenia studiujących poza Polską (we Francji) (kierunki ekonomiczne), studentów z zagranicy studiujących w Polsce (kierunek humanistyczny i kierunek ekonomiczny) studentów kierunków ścisłych studiujących w Polsce oraz studentów kierunku humanistycznego studiujących w Polsce.
Zastosowana procedura badawcza, która miała charakter jakościowy oraz ilościowy i wymaga dalszej weryfikacji, pozwoliła uzyskać odpowiedź na sformułowane problemy badawcze. Traktując behawioralny komponent przejawiający się w wysokiej częstotliwości korzystania z ChatGPT jako wskaźnik postawy można stwierdzić, że postawy studentów niezależnie od narodowości, kraju gdzie odbywają studia i kierunku studiów są pozytywne. Studenci zagraniczni częściej niż Polacy korzystają z ChatGPT. Jednak między poszczególnymi grupami występują różnice, które są uwarunkowane kierunkiem studiów i miejscem studiowania. Istotne statystycznie różnice występują między studentami nauk politechnicznych i ekonomicznych a studentami nauk humanistycznych.
Bibliografia
Bartkowiak G., 1988, Niepełnosprawni w przemysłowych zakładach pracy, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa
Bartkowiak, G., (2016), Zatrudnianie pracowników wiedzy 65 plus. Perspektywa pracowników i organizacji, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń
Biczyk, J., Jamrogiewicz, P., Malczewski Ł. (2019). Czy leci z nami robot? Dfusion. https://dfusion.pl/wpcontent/uploads/2019/03/Raport_AI_Czy-leci-z-nami-robot.pdf
Biswas, S.S., (2023). Role of Chat GPT in public health. Annals of Biomedical Engineering, 51, 868–869. https://doi.org/10.1007/s10439-023-03172-7
Bray M.A., Kehle, T.J. (2011) The Oxford Handbook of School Psychology, Oxford University Press, USA
Carlbring, P., Hadjistavropoulos, H., Kleiboer, A. i Andersson, G. (2023). A new era in Internet in- erventions: The advent of Chat-GPT and AI-assisted therapist guidance. Internet nterventions, 32(1), 100621. https://doi.org/10.1016/j.invent.2023.100621
Demirkan, H., Spohrer, J. C., & Welser, J. J., (2016). Digital innovation and strategic transformation. IT Professional, 18(6), 14-18.
DeLab UW.,(2023), Przewodnik po AI w edukacji, czyli wszystko co musisz wiedzieć (na start) - https://www.delab.uw.edu. pl/wp-content/uploads/2023/04/delab_ainauczelni-1.pdf
Dweck, C., & Henderson, V., (1989, April). Theories of intelligence: Background and measures. Paper presented at the Biennial Meeting of the Society for Research in Child Development, Kansas, MO (ERIC Document Reproduction Service No.ED 312 057).
Fehler, W., (2017), Sztuczna inteligencja – szansa czy zagrożenie?; w: Studia Bobolanum, nr 3 (28), ss. 69-83.
Florczak I., (2022), Sztuczna inteligencja jako narzędzie do kierowania polityką zatrudniania cudzoziemców? Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, vol. 29.
Fiske, Tylor, 2017 Fiske, S. T., & Taylor, S. E., (2017). Stereotyping: Cognition and Bias. In S. T. Fiske, & S. E. Taylor (Eds.), Social Cognition—From Brains to Culture (3rd ed.). London: SAGE Publication Ltd.
Franczyk A., Rajchel A., (2024) Postawy studentów wobec Chat GPT w edukacji, Horyzonty Wychowania 23(65) 89-101, https:// doi.org/10.35765/hw.2024.2365.10
Fu J., Hsiao Ch.,(2023) The Data Mechanisms of Diagnosis and Intelligence, Symmetry 15, 278, pp. 1-13, https://doi.org/10.3390/sym15020278.
Gardner, H. E., (2011). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. Hachette, UK: Cambridge University Press.
Grace K.,Salvatier J.,Dafoe A.,Zhang B.,Evains O.,(2018) When Will AI Exceed Human Performance? Evidence from AI Experts, Journal of Artificial Intelligence Research 62 (2018) 729-754, https://doi.org/10.48550/arXiv.1705.08807
Gratch J., (2021), The Promise and Peril of Automated Negotiators, Negotiation Journal Winter 2021, pp. 13-34.
Gwieździński E., (2019) Świadomość i postawy konsumentów wobec stosowania artificial intelligence w komunikacji marketingowej, Przegląd Nauk Ekonomicznych nr 31/8 PTE, Łódź, s. 227-237.
Hong, W.C.H., (2023). The impact of Chat GPT on foreign language teaching and learning: oppor- tunities in education and research. Journal of Educational Technology and Innovation, 5(1), 37–45. https://jeti.thewsu.org/index.php/cieti/article/view/103
Hu, X., Tian, Y., Nagato, K., Nakao, M. i Liu, A., (2023). Opportunities and challenges of ChatGPT for design knowledge management. Procedia CIRP, 119, 21–28, https://doi.org/10.1016/j. procir.2023.05.001
Jatoba M., Gutierriz I., P.O. Fernandes, J. P. Teixeira, D. Moscon. (2019). Artificial intelligence in the recruitment and selection: innovation and impact for the human resource management. W: H. Riberio, M. Costa, L. Cerovic (Eds.), 43rd International Scientific Conference on Economic and Social Development – "Rethinking Management in the Digital Era: Challenges from Industry 4.0 to Retail Management". Book of Proceedings (96–104).
Lange, R. (2019). Sztuczna inteligencja w społeczeństwie i gospodarce. Analiza wyników ogólnopolskiego badania opinii polskich internautów. NASK, Państwowy Instytut Wydawniczy.
Licklider, J. C. (1960). Man-computer symbiosis. IRE Transactions on Human Factors in Electronics, 1, 4–11. https://doi.org/10.1109/THFE2.1960.4503259
Mackintosh, N. (2011). IQ and human intelligence. Oxford University Press.
ManpowerGroup. (2024). Raport Trendów 2024. Wynagrodzenia i rynek pracy.
Mądrzycki, T. (1977). Psychologiczne prawidłowości kształtowania się postaw. Wyd. Pedagogiczne i Szkolne.
Michniuk, A., Pastwa, A., Konieczna, P. (2014). Młodzi pedagodzy kontra „digital natives”. Kultura Popularna, 3(41), 114–119.
Mika, S. (1984). Psychologia społeczna. PWN
Mohanty, S., Vyas, S. (2018). How to Complete in the Age of Artificial Intelligence: Implementing a Collaborative Human-Machine Strategy for Your Business Kolkata. Apress. https://doi.org/10.1007/978-1-4842-3808-0.
Norman, L. (2014). A crisis of confidence: Women coaches’ responses to their engagement in resistance. Sport, Education and Society, 19(5), 532–551. https://doi.org/10.1080/13573322.2012.689975
Onet. (b.d.). Sztuczna inteligencja. W: Portal Wiedzy. Pobrano 3 czerwca 2024 z: http://portal-wiedzy.onet.pl/
Ore, O., Sposato, M. (2021). Opportunities and risks of artificial intelligence recruitment and
selection. International Journal of Organizational Analysis, 30(6), 1771–1782. https://doi.org/10.1108/IJOA-07-2020-2291
PWN. (b.d.). Sztuczna inteligencja. W: Encyklopedia PWN. Pobrano 3 czerwca 2024 z:
Qamar, Y., Agrawal, R. K., Samad, T.A., Jbbour, Ch.J.Ch. (2021). When technology meets people: the interplay of artificial intelligence and human resource management. Journal of Enterprise Information Management, 34(5), 1339–1370. https://doi.org/10.1108/JEIM-11-2020-0436
Rodney H., Durana P. (2019). The Artificial Intelligence Recruitment Process: How Technological Advancements Have Reshaped Job Application and Selection Practices. Psychosociological Issues in Human Resource Management, 7(1), 42–47.
Rouse, W. B., Spohrer, J. C. (2018). Automating versus augmenting intelligence. Journal of Enterprise Transformation, 8(1–2), 1–21. https://doi.org/10.1080/19488289.2018.1424059
Siddike, M. A. K., Spohrer, J., Demirkan, H., Kohda, Y. (2018). A framework of enhanced performance: People’s interactions with cognitive assistants. International Journal of Systems and Service-Oriented Engineering, 8(3), 1–17. https://doi.org/10.4018/IJSSOE.2018070101
Staniszewski, O. (2023, 4 kwietnia). ChatGPT w obliczu prawa: istota prawnych regulacji chatów sztucznej inteligencji. PrawoSportowe.pl. https://prawosportowe.pl/a/chat-gpt-w-obliczu-prawa-istota-prawnych-regulacji-chatow-sztucznej-inteligencji
Stasiuk K., Maison D. (2014). Psychologia konsumenta. PWN.
Talent Alpha. (2024). The World of Work AI-ed. The Future of Work Report 2024. The-Future-of-Work-Report-2024-Future-of-Work-AI-ed.pdf
TeneoAI. (b.d.). Homage to John McCarthy, the father of Artificial Intelligence (AI). Teneo.ai. Pobrano 20.08.2024 z: https://www.teneo.ai/blog/homage-to-john-mccarthy-the-father-of-artificial-intelligence-ai
Tlili, A., Shehata, B., Adarkwah, A.M., Bozkurt, A., Hickey, D.T., Huang, R., Agyemang, B. (2023). What if the devil is my guardian angel: ChatGPT as a case study of using chatbots in education. Smart Learning Environments, 10(15), 1–24, https://doi.org/10.1186/s40561-023-00237-x
Torczyńska M. (2019), Sztuczna inteligencja i jej społeczno-kulturowe implikacje w codziennym życiu. Kultura i Historia, 36(2), 106–126.
Vukovic, R., Russell, D. (2023, 8 marca). ChatGPT: Education assessment, equity and policy. Teacher. https://www.teachermagazine.com/au_en/articles/chatgpt-education-assessment -equity-and-policy
Wojciszke B. (2022), Psychologia społeczna. Wydawnictwo Scholar.
World Economic Forum. (2023). Future of Jobs Report 2023. https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2023/
Zhou, L., Paul, S., Demirkan, H., Yuan, L., Spohrer, J., Zhou, M., Basu, J. (2021). Intelligence Augmentation: Towards Building Human-Machine Symbiotic Relationship. AIS Transactions on Human-Computer Interaction, 13(2), 243–264. https://doi.org/10.17705/1thci.00149
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Grażyna Bartkowiak, Agnieszka Krugiełka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
