ZAGROŻENIA I WYZWANIA BEZPIECZEŃSTWA SZWECJI  W ŚWIETLE STRATEGII BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO  Z 2024 ROKU

Joanna Grzela

doi:10.34813/30coll2026

Autor

Joanna Grzela Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Polska https://orcid.org/0000-0003-4341-947X

DOI:

https://doi.org/10.34813/30coll2026

Słowa kluczowe:

Szwecja, strategia, bezpieczeństwo, zagrożenia, wyzwania

Abstrakt

Analiza szwedzkiej strategii bezpieczeństwa jest istotna, ponieważ dostarcza informacji na temat reakcji tego państwa na zmieniające się środowisko bezpieczeństwa w Europie i na świecie. Pozwala zrozumieć, jak Szwecja przystosowuje się do nowej rzeczywistości i jak reaguje na globalne i regionalne zagrożenia i wyzwania. Celem artykułu jest analiza Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Szwecji przyjętej w lipcu 2024 roku i odpowiedź na pytanie: Jak zmieniło się postrzeganie zagrożeń i wyzwań bezpieczeństwa od czasu przyjęcia poprzedniej strategii w 2017 roku? Pierwsza część artykułu przedstawia zawiłości polityki bezpieczeństwa Szwecji. Następnie opisano wyzwania związane z integracją i marginalizacją społeczności imigranckich, które znalazły odzwierciedlenie w polityce bezpieczeństwa wewnętrznego. W trzeciej części zawarto charakterystykę szwedzkiej strategii bezpieczeństwa wraz z jej porównaniem do poprzedniego dokumentu strategicznego. Przeprowadzona analiza pozwala twierdzić, że strategia Szwecji odzwierciedla złożony zakres zagrożeń (przede wszystkim zwiększone poczucie zagrożenia w regionie nordyckim wywołane przez wojnę w Ukrainie) i jest odpowiedzią na nowe wyzwania bezpieczeństwa państwa. W artykule wykorzystano metodę analizy literatury, instytucjonalno-prawną oraz komparatystyczną. Wyniki końcowe pokazały, że nastąpiła znacząca zmiana w postrzeganiu zagrożeń i wyzwań bezpieczeństwa. Szwecja przesunęła akcenty w swojej polityce bezpieczeństwa, łącząc kwestie wewnętrzne z zagrożeniami zewnętrznymi.

Bibliografia

Aggestam, L. (2001). An end to neutrality? Continuity and change in Swedish foreign policy. W: R. Niblett, W. Wallace (Eds.). Rethinking European order: West European responses, 1989–97 (182–206). Basingstoke Palgrave.

Brysk, A. (2009). Global good Samaritans: Human rights as foreign policy. Oxford. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195381573.003.0003.

Czarny, R. M. (2018). Sweden: From neutrality to international solidarity. Springer International Publishing AG. https://doi.org/10.1007/978-3-319-77513-5.

Doeser, F. (2008). In search of security after the collapse of the Soviet Union. Foreign policy change in Denmark, Finland and Sweden, 1988–1993. Stockholm University.

Ekengren, A. M. (2011). How ideas influence decision-making: Olof Palme and Swedish foreign policy, 1965–1975. Scandinavian Journal of History, 36(2). s. 126–129. https://doi.org/10.1080/03468755.2011.561189.

Government Offices of Sweden. (2016). Proposal to temporarily restrict the possibility of being granted a residence permit in Sweden.

Government Offices of Sweden. (2024a). Sweden’s new migration policy.

Government Offices of Sweden. (2024b). Sweden has more emigrants than immigrants for the first time in half a century.

Government Offices of Sweden. (2024c). Military budget.

Government Offices of Sweden. (2024d). Statement of Government Policy. Prime Minister Ulf Kristersson, the Riksdag.

Grzela, J. (2019). Polityka bezpieczeństwa państw nordyckich. Kielce UJK.

Hendrickson, R. C. (2007). History: Sweden's partnership with NATO. Pobrane 19 sierpnia 2024 z: http://www.nato.int/docu/review/2007/military_civilian_divide/NATO_Sweden/EN/index.html.

Knudsen O. F. (Ed.). (1999). Stability and security in the Baltic Sea region: Russian, Nordic and European aspects. Oslo–London.

Kobierecka A. (2016). Uwarunkowania szwedzkiej polityki neutralności. Polityka i Społeczeństwo, 4(14), s. 141–154. https://doi.org/10.15584/polispol.2016.4.10/.

Leitz, Ch. (2000). Nazi Germany and neutral Europe during the Second World War. Manchester University Press.

Link, R. (1971). Ambassador Holland and the Swedes. The Crisis, 78(2), s. 43–48.

Migrant Integration Policy Index. (b.d.). Sweden. Pobrane 30 sierpnia 2024 z: https://www.mipex.eu/sweden.

Polisen. (b.d.a). Sprängningar och skjutningar – polisens arbete. Pobrane 13 sierpnia 2024 z: https://polisen.se/om-polisen/polisens-arbete/sprangningar-och-skjutningar/.

Polisen. (b.d.b). Utsatta områden – polisens arbete. Pobrane 22 sierpnia 2024 z: https://polisen.se/om-polisen/polisens-arbete/utsatta-omraden/#kartgranser.

Prime Minister’s Office. (2024). National Security Strategy.

Rothstein, B. (1996). The social democratic state. The Swedish model and the bureaucratic problem of social reforms. Pittsburgh.

SIPRI. (b.d.a). Military expenditure database. Pobrane 19 sierpnia 2024 z: https://www.sipri.org/databases/milex. https://doi.org/10.55163/CQGC9685

SIPRI. (b.d.b). Military expenditure by country as percentage of gross domestic product 1988–2016.

Statista Research Department. (b.d.a). Do you think Sweden should join the military alliance NATO? Pobrane 12 września 2024 z: https://www.statista.com/statistics/660842/ survey-on-perception-of-nato-membership-in-sweden/.

Statista Research Department. (b.d.b). Homicides involving firearms per 100,000 inhabitants in Europe 2022, by country. Pobrane 28 lipca 2024 z: https://www.statista.com/statistics/1465188/europe-homicide-rate-firearms-country/ .

Statista Research Department. (b.d.c). Immigration to Sweden from 2010 to 2023. Pobrane 12 września 2024 z: https://www.statista.com/statistics/523293/immigration-to-sweden/.

Statista Research Department. (b.d.d). Number of asylum applications in Sweden from 2013 to 2023. Pobrane 13 sierpnia 2024 z: https://www.statista.com/statistics/523586/sweden-number-of-asylum-applications/.

Statistical Database. Foreign-born by Country of birth and year since last immigration. Year 2000-2023. Pobrano 30 sierpnia 2024 z https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/en/ssd/START__BE__BE0101__BE0101E/UtrikesFoddaAntAr/.

Statistics Sweden. (b.d.). Asylum seekers 2002–2023. Pobrane 28 lipca 2024 z: https://www.scb.se/en/finding-statistics/statistics-by-subject-area/population/population-composition/population-statistics/pong/tables-and-graphs/asylum-seeker/asylum-seekers/.

Sunnemark, V. (2023, 30 listopada). How gang violence took hold of Sweden – in five charts. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2023/nov/30/how-gang-violence-took-hold-of-sweden-in-five-charts.

Swedish Migration Agency. (b.d.). Pobrane 28 lipca 2024 z: https://www.migrationsverket.se/English/About-theMigration-Agency/Facts-and-statistics-/Statistics.html

Thakur, S., Keen, M., Horvath, B., Cerra, V. (2003). Sweden’s welfare state. Can the bumblebee keep flying. International Monetary Fund.

Wahlbaeck, Ch. (1986). The roots of Swedish neutrality. The Swedish Institute.